جهرم
یکی از شهرهای ایران در استان فارس است. این شهر، مرکز شهرستان جهرم است.جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۰۵٫۲۸۵ نفر است .نام و پیشینه تاریخی
جهرم از شهرهای
بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن گهرم بودهاست. فردوسی در شاهنامه از آن در عصر ساسانیان یاد کرده و نام دلاور ایرانی یعنی گهرم بر آن نهادهاست .هم چنین در تاخت و تاز اسکندر از جهرم نام برده میشود و این شهر را در عصرپادشاهی بهرام گور دشتی بی آب میخواند. جهرم یا گهرم به معنی جای گرم است.به استناد نوشتههای استخری، ابن بلخی و حمدالله مستوفی، جهرم قلعهٔ بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر، پنج فرسخ بود. بانی این قلعه، خورشه، عامل خلفای بنیامیه در جهرم بود. این قلعه بعدها به همت خواجه نظام الملک وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد. در نهایت پس از پیروزی اعراب این شهر را جهرم خواندند.یکی از جنگهای اعراب و ایرانیان و شاید آخرین آن در این
شهر واقع گردید که تعداد کشتهها آنقدر زیاد بوده که کوهی در غرب جهرم محل این درگیری به کوه شهدا معروف شدهاست و درهای نیز به نام دره لاشه (جسد) معروف گردیدهاست. شهرستان جهرم در نیمه جنوبی استان فارس بین 52 درجه و 45 دقیقه تا 54 درجه و 4 دقیقه طول شرقی و 28 درجه و 19 دقیقه تا 29 درجه و 10 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. از وسعت شهرستان جهرم دشت و آن کوهستانی می باشد. مساحت کل شهرستان 5481 کیلومتر می باشد که شمالا به شهرستان فسا ، جنوبا به شهرستان لار، غربا به شهرستان فیروزآباد ، شرقا به شهرستان لار و داراب محدود میشود. میزان بارندگی در سال بین 150 تا 200 میلیمترمی باشد وحداکثر گرمای آن 45 و حداقل آن یک درجه سانتیگراد میباشد.این منطقه رویه هم رفته آب و هوایی گرم و متغیر دارد،
به طوریکه زمستانهای آن سرد وتابستانهایش گرم میباشد. جمعیت شهرستان جهرم 200هزار نفر میباشد که نیمی از آن در روستاها ساکن هستند. شهر جهرم از 12 محله قدیمی تشکیل گردیده که 6 محله آندر غرب شهر و 6 محله آن در شرق شهر واقع گردیده است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به افزایش جمعیت دو محله جدید به نام کوی سحر خیز واقع در شمال غربی و کوی مهدیه در جنوب شهر ایجاد گردیده و پنج شهرک جدید بنام شهرک انقلاب واقع در جنوب غربی و شهرک فاطمیه (خارقان) در شمال شرقی شهرک فرهنگ شهر در شمال شرقی شهرکایثارگران در جنوب غربی و شهرک شهید دستغیب در
شمال غربی احداث شده است. شهر جهرم با نخلستانهای زیبا و سرسبزش منظره ای بسیار دلنشین به خود گرفته است.و دارای مردمی سخت کوش و صبور می باشد که از استعدادهای بالایی برخوردارند. باغداری مرکبات و خرما در جهرم ارزش اقتصادی بالایی برخوردار بوده و سهم قابل ملاحضه ای در ترکیب درآمد کشاورزی این شهر داراست. فعالیت مردم این شهر حول و محور فعالیتهای کشاورزی است و صنایع و کارخانه ها بیشتر در حد تامین برخی از احتیاجات عمومی شهرستان است.شهرستان جهرم از گذشته بعنوان یک شهر
مذهبی مورد توجه بوده و از نظر حس نوع دوستی و ابراز همدردی و تعاون بی نظیرند. وجود دانشگاها در جامعه ای که اکثریت افراد از نظر فرهنگ در سطح بالایی قرار دارند،وجود حوزه علمیه امام خمینی در شهرستان و گرایش قشر جوان به این سمت و وجود روحانیون اگاه در سطح شهرستان از ویژگیهای فرهنگی منطقه به شمار میرود.مهم ترین ارزش اجتماعی که مردم به آن توجه دارند مبارزه با مفاسد اجتماعی و بی حجابی است . با توجه به اینکه جو حاکم جو مذهبی بوده و روحانیت مبارز شهر بحمدالله توانسته اند مردم را نسبت به شناخت اسلام و اعتقادات مذهبی در حد قابل توجهی آشنا نموده و مردم کمتر به سوی فساد روی آورند و با توجه به ارتباط نزدیک و عمیق روحانیت و توده مردم از قدیم الایام همچنین مبارزه تعدادی از روحانیون با رزیم شاهنشاهی و دشمنی آنها با خان ها و فئودال ها رابطه احاد مردم اعم از شهری و روستایی با روحانیون رابطه مرید و مراد بوده و احترام خاصی برای یکدیگر قائلند وجود روحانیون اگاه و مبارز و زحماتی که در این راه کشیده اند میزان پایبندی مردم به مسائل شرعی در حد بسیار بالایست و کمتر خانواده ای پیدا میشود که بی تفاوت نسبت به مسائل شرعی باشد و مردمی مذهبی و مومن و تابع فرمان روحانیت بوده و تجمع و حضور مردم درمراسمهای مذهبی و مساجد و حسینیه ها و برپایی نماز جمعه در زمان طاغوت موید این مطلب میباشد. یکی از دلایل مذهبی بودن و در صحنه بودن در زمان ستم شاهی، جلوگیری از ورود شاه معدوم به این شهرستان میباشد.روحانیت مبارز با همکاری مردم شبانه و اقدام به پخش اعلامیه و شعار نویسی علیه رژیم ستم شاهی نموده و در مراسمهای سوگواری امام حسین (ع) شعارهای ضد رزیم در قالب شعارهای مذهبی توسط مردم سر داده میشد. به واسطه تظاهرات چشم گیر مردم و بالا بودن سطح فکری و مذهبی مردم باعث گردید که در این شهرستان توسط عمال رژیم شاه حکومت نظامی برقرار شود و علی رغم حکومت نظامی مردم دست از فعالیت سیاسی، مذهبی خود برنداشتند و همچنان به فعالیت خود علیه نظام ادامه داده و شهدایی را تقدیم انقلاب کردند.
شرکت گسترده در جبه و جنگ ، کمک های نقدی و جنسی چشمگیر بوده است علاوه بر حضور همه جانبه در جنگ و دادن بیش از 2000 شهید و جانباز و وجود لشکر مقدس33 المهدی (عج) که یکی از جلوداران دفاع و حماسه دفاع مقدس بود ، سهم بسزایی در دفاع از مملکت اسلامی داشته اند.
وضعیت شهرستان از نظر تقسیمات کشوری:
-
تعداد شهر: چهار شهر؛ شهرهای جهرم، قطب آباد، خاوران، باب انار- تعداد بخش: چهار بخش؛ بخشهای مرکزی، خفر، سیمکان و کردیان
- تعداد دهستان:12 دهستان
- تعداد آبادی:2۴۴ آبادی
- وسعت:5481 کیلومتر مربع
- جمعیت کل شهرستان: حدود 200 هزار نفربر اساس آمار سال 75
- جمعیت مردان:101.414 نفر
- جمعیت زنان:95.98۴ نفر
- جمعیت شهری:107.313 نفر
- جمعیت روستایی:86.68 نفر
-جمعیت غیر ساکن: 312۹ نفر
- جمعیت فعال:54.525 نفر
- نرخ بیکاری:۹.3۸ تا سال 79
وضعیت شهرستان از نظر آموزش و پرورش و آموزش عالی:
- تعداد دانش آموزان 35.655 نفر
- تعداد مدارس و واحدهای آموزشی:
- مراکز آموزش عالی موجود در شهرستان:
علوم
پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم مرکز آموزش عالی جهرم، مرکز آموزش عالی غیر انتفاعی اندیشه-
تعداد دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی: 700 نفر-
تعداد دانشجویان دانشگاه پیام نور: 2200 نفر-
تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: 5000 نفر-
تعداد طلبه های حوزه علمیه: 70 نفر طلبه-
تعداد کتابخانه های عمومی: 3 واحد در شهرهای جهرم، قطب آباد، خفر-
امکانات تربیت بدنی: 3 زمین ورزشی – 3 استخر شنای خصوصی - یک استخر شنای دولتیوضعیت شهرستان از نظرکشاورزی:
-
میزان کل اراضی زیر کشت: 72 هزار هکتار-
میزان اراضی تحت اشغال باغات: 30 هزار هکتار- میزان اراضی زیر کشت زراعی: 42 هزار هکتار
- میزان کل محصولات زراعی و باغی: 500 هزار تن
- میزان محصولات تولیدی باغی : 400 هزار تن
28 درصد از کل تولیدات باغی استان فارس
- محصولات عمده باغی شامل: مرکبات، خرما، انگور و غیره
- میزان محصولات تولیدی زراعی: 100 هزار تن
- محصولات عمده زراعی: گندم، جو، ذرت و صیفی جات
- تعداد چاههای کشاورزی: 4888 حلقه چاه
- تعداد چاههای عمیق: 431 حلقه چاه
- تعداد چاههای نیمه عمیق دستی 3888 حلقه چاه
- تعداد قنوات: 89 رشته
- تعداد چشمه ها: 15 چشمه
وضعیت شهرستان از نظرصنعت:
- تعداد واحدهای صنعتی فعال : 25 واحد شامل: کارخانجات آرد سفید، بسته بندی خرما،کارخانه تولید مواد لبنی، بسته بندی مرکبات ، الکل سازی، مواد غذایی) ترشیجات و شوریجات) و شش واحد معدن شن و ماسه، کارخانه گچ و
...-
نیروگاه سیکل ترکیبی جهرم با ظرفیت 1340 مگا وات قدت.وضعیت شهرستان از نظرخدمات زیر بنایی:
الف، راهها:
-
طول راههای آسفالته و فرعی : 476 کیلومتر-
طول راههای در دست احداث: 40 کیلومتر-
طول راههای روستایی: 155 کیلومتر-
فرودگاه جهرمب، گاز:
-
تعداد کل انشعابات گاز: 21 هزار مشترک-
تعداد علمکهای منصوبه: 16215 هزار علمک-
طول شبکه های گازرسانی: 350 کیلومتر-
تعداد روستاهای برخوردار از گاز: 6 روستا-
تعداد شهرهای برخوردار از کاز: 2 شهر؛ شهرهای: جهرم و قطب آبادج، ارتباطات:
-
تعداد مراکز تلفن شهری: 33 مرکز-
تعداد مراکز تلفن روستایی: 144 مرکز-
تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه: 6040 خط-
تعداد شماره تلفنهای همراه فعال: 17 هزار خطد، امور بهداشتی و
درمانی:-
تعداد تختهای بیمارستانی: 221 تخت - تعداد خانه های بهداشت فعال: 62 واحد-
تعداد مراکز بهداشتی : 12 واحد ؛ (3 واحد شهری و 9 واحد روستایی)هـ، آب و برق:
-
تعداد مشترکین برق : 42345 مشترک-
تعداد مشترکین اب آشامیدنی: 39000 مشترکجهرم و انقلاب اسلامی:
این شهر در زمره
۱۱ شهری قرار دارد که در آنها حکومت نظامی اعلام شد.مکانهای دیدنی و تاریخی:
مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی است.
آتشکده قدمگاه:
که در جنوب شهر جهرم روی تپهای باصفا دیده میشود. این آتشکده بر تمامی شهرستان جهرم
مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار مییند.
مقبره جاماسب حکیم:
نیز از دیگر جاذبه هی تاریخی منطقهاست که به دوره
ساسانی مربوط میشودودرروستای جزه خفر قراردارد.{کتاب شهرستان جهرم -جلال طوفان}
غار سنگتراشان جهرم:
بزرگترین غار
دست ساز جهان که بنام سنگشکن یا غار سنگ