افزايش دماي مناطق قطبي كه در پي ادامه پديده گرم شدن زمين رخ داده است سبب شده انواع درختان كاج براي نخستين بار و با سرعتي بيشتر از پيشبينيهاي دانشمندان به نواحي قطبي موسوم به "توندرا" هجوم بياورند و حيات گونههاي فقط گياهي و جانوري را كه در منطقه توندرا حضور دارند، به خطر بيندازند.
به گزارش سايت اينترنتي لايوساينس، نواحي توندرا به بخشي از مناطق نزديك به قطب گفته ميشود كه دماي بسيار پايين و فصول كوتاه مناسب براي رشد گياهان در طول سال، سبب ميشود درختان نتوانند در آن رشد كنند.
سطح زمين در اين ناحيه از لايهاي خاك منجمد شده به نام "پرمافراست" پوشيده شده وخزهها، گلسنگها و برخي انواع علفها، تنها گونههاي زيستي هستند كه قادر به رشد طبيعي در اين ناحيه هستند.
جنگلهايي از درختان كاج و درختچهها و بوتهها نيز در مناطق واقع شده در جنوب ناحيه توندرا ميرويند و مرز بين اين دو منطقه "خط درختان" ناميده ميشود.
در فصل تابستان، لايه خاك منجمد نواحي توندرا قدري نرمتر شده و با پيدايش درياچهها و باتلاقهايي در اين ناحيه، شرايط رشد گياهان در منطقه فراهم ميشود كه در گذشته به دليل كوتاه بودن اين دوره در فصل تابستان، درختان كاج نميتوانستند از اين فرصت كوتاه استفاده كنند.
هماكنون، گرم شدن كره زمين سبب طولانيتر شدن دوره تابستان در توندرا شده و در نتيجه مرز نواحي جنگلي با منطقه توندرا با سرعت در حال حركت به سوي شمال است.
محققان دانشگاه "آلبرتا" در مطالعهاي جديد حلقههاي درختان منطقه توندرا و نواحي جنوبي آن را بررسي كرده و تاريخچه ۳۰۰ساله تراكم درختان و مرز موسوم به "خطدرختان" در اين ناحيه را فراهم كردند.
به گفته "رايان دنبي" محقق حاضر در مطالعه، پيش از اين تصور ميشد به دليل شرايط سخت محيط زيست در اين ناحيه، گسترش درختان كاج به سوي شمال با سرعت بسيار كمتري رخ ميدهد اما اطلاعات جمعآوري شده نشان ميدهد با گرم شدن زمين درختان به شكل ناگهاني به سوي نواحي شمالي هجوم آوردهاند.
دانشمندان عقيده دارند درحالي كه در بسياري از نقاط زمين افزايش تراكم درختان پديدهاي خوشايند است، اما در ناحيه توندرا هجوم درختان سبب تهديد گونههايي نظير گوزن شمالي است كه فقط در همين منطقه از زمين زندگي ميكنند.
گزارشي از اين مطالعه در شماره ماه مارس نشريه "اكولوژي" به چاپ رسيده است.